Varicella-Zoster virus
VZV, waterpokken
Verwekker/klinisch beeld
Varicella-Zoster virus, VZV
Algemene informatie
Het varicellazostervirus wordt via direct (slijmvlies) contact, aerogeen en via de placenta overgedragen. De incubatieperiode is gemiddeld 13-18 dg en de besmettelijke periode is vanaf 2 dagen voor het ontstaan van blaasjes tot de laatste blaasjes zijn ingedroogd. Bij immuungecompromitteerde personen is er meestal sprake van een verlengde periode van virusverspreiding (> 7 dg).
De primo-infectie met het virus, waterpokken, kan subklinisch verlopen maar volwassenen en specifiek zwangere vrouwen hebben juist een verhoogde kans op een ernstiger beloop met als meest voorkomende complicatie een Varicella pneumonie. Andere klinische beelden van een primaire infectie zijn het oa het congenitale varicella syndroom (CVS), encefalitis, cerebellitis, hepatitis, keratitis en pericarditis, myocarditis.
Bij een verminderde (cellulaire) weerstand kan het virus reactiveren en ontstaat een herpes zoster of gordelroos.
Zie voor meer informatie de LCI-richtlijn Waterpokken en gordelroos
Diagnostiek
In de meeste gevallen is waterpokken of gordelroos een klinische diagnose.
- PCR VZV (de PCR heeft de voorkeur)
- Serologie VZV: De belangrijkste indicatie voor Varicella zoster virus serologie is het bepalen van de immuunstatus met alleen de VZV-IgG. Vraag hiervoor de immuun-/vaccinatiestatus voor varicella virus aan in het aanvraagportaal of op het formulier. Een varicella IgG kan cito bepaald worden. Dit kan alleen in telefonisch overleg over de indicatie met de arts microbioloog.
- Serologie voor De Reiber index en de varicella IgM zijn van beperkte waarde, en alleen geïndiceerd wanneer een PCR niet mogelijk is. De Reiber-index is de verhouding tussen VZV IgG in liquor en serum gecorrigeerd voor de verhoudingen van albumine en totaal IgG in beide compartimenten. Een verhoogde Reiber-index wijst op intrathecale antistofproductie en kan ook lang na een infectie verhoogd blijven.
| afnamemateriaal | uitstrijk (blaarvocht, laesie), liquor, corneaschraapsel, sputum, afzuigsel, BAL |
| bewaarconditie na afname | koelkast (2-8 ºC) |
| inzetfrequentie | ma/di/wo/do/vr/za |
| duur onderzoek | 1 dag |
| afnamemateriaal | stolbloed, liquor |
| bewaarconditie na afname | koelkast (2-8 ºC) |
| inzetfrequentie | VZV- IgG: ma/di/wo/do/vr |
| VZV reiber index en IgM: di/do | |
| duur onderzoek | 1 dag |